رابطه دفاع مقدس و شهدا با موضوع مهدویت را میتوان از روشهای مختلفی بررسی كرد:
1. مراجعه به متن وصیتنامه شهدا
راه اول كه مستندترین و دقیقترین راه میباشد، مراجعه به متن وصیت نامه شهدا است؛ چون كه شهدا وصیت نامههایشان را در روزهای آخر و گاهی در ساعات آخر زندگی نورانیشان نوشتهاند، در شرایطی كه در بسیاری از موارد میتوان گفت وصل به خدا بودند، یعنی در بهترین لحظات زندگی خود، خالصترین و حقیقیترین اعتقادشان را به قلم آوردهاند. یكی از نشانههای این حرف این است كه وقتی وصیتنامههای شهدا را میخوانیم، عموماً این طور است كه انسان احساس نمیكند که آنها را آدم بیسواد یا كم سوادی نوشته است. من یكی از شهدا را میشناسم كه در كلاس سوم راهنمایی بود و معمولاً نمره خوبی از انشایش نمیگرفت، اما وقتی وصیتنامهاش را میخوانم، احساس میکنم که انگار لقمان حكیم، قلم به دست گرفته و آن را نوشته است! چرا این طور است؟ چون قطره با دریا پیوند خورده و خاصیت دریا را پیدا كرده است. اصلاً شهدا در عالم دیگری بودند، به همین دلیل نیز امام خواندن وصیت نامه شهدا را به همه سفارش میكردند. به هر حال چون وصیت نامههای شهدا در شرایطی نوشته شدهاند كه خالصترین و بیآلایشترین اعتقادشان و حقیقت درونیشان را بیان كردهاند، بنابراین آن چه از وصیت نامهها استخراج میشود، میتواند بهترین و متقنترین سند باشد.
ارتباط وصیتنامههای شهدا با مهدویت
الف) غیر مستقیم
از وصیت نامهها در ارتباط با مهدویت به دو شكل میتوانیم استفاده كنیم. یكی به صورت مستقیم و دیگری به صورت غیرمستقیم. غیرمستقیم آن به این نحو است كه در بسیاری از وصیتنامهها سخن از پیروی كردن از ولایت فقیه به میان آمده است. ما از پژوهش جداگانهای كه در سالهای اخیر انجام شده است، به این نتیجه رسیدهایم كه شهدا در وصیتنامههایشان بهطور متوسط چهار مرتبه انگیزه رفتن به جبهه را پیروی از ولایت فقیه اعلام كردهاند، البته با تعابیر مختلفی چون امام، رهبر، نایب امام زمان(عج) و ولایت فقیه از این مقام سخن گفتهاند. سؤالی که در اینجا مطرح میشود این است كه درخواست پیروی از ولایت فقیه و امام در وصیت نامههای شهدا بر چه اساسی بوده است؟ جواب این است كه ولی فقیه، نایب امام زمان(عج) است. این نمونهای از شكل غیر مستقیم بود.
ب) مستقیم
اما برخی از مواردی كه در وصیتنامهها به صورت مستقیم به موضوع مهدویت اشاره شده است، به شرح ذیل میباشد:
از میان 46259 وصیت نامه شهید كه مورد بررسی قرار گرفته این مفاهیم استخراج شده است:
تأكید بر شناخت امام زمان(عج)، 19%؛ اشاره به غیبت كبری، 5/8%؛ موضوع انتظار امام زمان(عج) 5/15%؛ فراق امام زمان(عج)، 7%؛ نشانههای ظهور امام زمان(عج)، 6%؛ حكومت جهانی، 5/38%؛ یاران امام زمان(عج)، 5/32%؛ آرزوی دیدار امام زمان(عج)، 17%؛ نایب امام زمان(عج)(امام راحل)، 5/61%؛ آزمایش الهی در دوران غیبت امام زمان(عج)، 25%؛ شعار خدایا خدایا تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار، 32%؛ ارتباط نهضت كربلا و انقلاب ایران و حضرت مهدی(عج)، 25%؛ نبرد حق علیه باطل، 40%؛ ارتباط شهادت طلبی با ظهور حضرت مهدی(عج)، 45%؛ سلام بر حضرت مهدی(عج)، 40%؛ و عناوین دیگری كه وجود دارد.
در وصایای شهدا به طور میانگین در هر وصیت نامه، پنج مرتبه از مفاهیم مرتبط با امام زمان(عج)، سخن گفته شده است. در هر وصیت نامه، 2/3 بار نام صریح حضرت ذكر شده است و رابطه بین اطاعت از ولی فقیه و پیروی از حضرت حجت، 63% مورد تأكید قرار گرفته است.
شهدا، انقلاب اسلامی را به عنوان زمینهای برای ظهور و قیام حضرت حجت(عج) میدانستهاند و این نكته در وصایای آنها 32% بیان شده است. البته عناوین ریز دیگری هم وجود دارد كه از آنها میگذریم.
بنابراین میبینیم که در وصیت نامهها ـ كه متقنترین اسناد دفاع مقدس هستند ـ بیشترین تأكید به صورت مستقیم به مسأله مهدویت شده است و وصیت نامه شهدا سرشار از این گونه مفاهیم میباشد.
2. بررسی آمار شهدا
از منظر دیگری هم میتوان رابطه تنگاتنگ دفاع مقدس و موضوع مهدویت را اثبات كرد و آن از راه آماری است كه از شهدا داریم، آماری كه هم اقشار مختلف مردم را نشان میدهد، هم مذاهب و هم مناطق جغرافیایی را، لذا این آمار را به صورت خلاصه بیان میكنیم.
در میان اقشار، آن قشری بیشتر شهید داده است كه انتصاب و ارتباطش با حضرت مهدی(عج) قویتر بوده و آن قشر، قشر روحانیت است كه به عنوان سربازان امام زمان(عج) بالاترین درصد شهدا را به خود اختصاص دادهاند. آنچه كه بنیاد شهید از آمار شهدا اعلام كرده، این است كه روحانیت 12 برابر میانگین جامعه، شهید داده، یعنی به طور متوسط، از هر 1000 نفر افراد جامعه 4 نفر شهید شدهاند، ولی از قشر روحانیون، از هر 1000 نفر، 48 نفر شهید شدهاند. البته طبق آماری كه نهاد دیگری ارائه کرده، این میانگین به 20برابر میرسد. چون خیلی از طلبهها نه از طریق دفتر تبلیغات اسلامی، نه از طرف سازمان تبلیغات اسلامی و نه به عنوان طلبه به جبهه میرفتند، بلكه به عنوان رزمندهای ناشناس و بیاسم و رسم به منطقه میرفتند و احیاناً شهید میشدند. مخصوصاً طلاب عزیزی كه در سالهای اول طلبگی به جبهه میرفتند، معمولاً عمامهای بر سر نداشتند و كسی هم متوجه نمیشد كه اینها طلبه هستند. اما بعد از این كه شهید میشدند معلوم میشد كه دو، سه یا پنج سال طلبه بودهاند.
البته این آمار، غیر از آمار «شهید دادهها» است؛ یعنی پدرهایی كه طلبه بودهاند و فرزندانشان در جبهه شهید شدهاند، لحاظ نشده است.
از نظر مذهب، برخی از مناطق مذهبی كه اعتقاد صد در صد به مسأله مهدویت در آنجا وجود داشته است، تا 50 برابر بیشتر شهید دادهاند.
از نظر مناطق جغرافیایی هم آن مناطقی بیشتر شهید دادهاند كه در آن جا ارتباط با امام زمان(عج) پر رنگتر بوده، جلسات دعای ندبه بیشتر بوده و روحانیت نقش پررنگتر و مؤثرتری داشته است. اگر میبینیم در بین استانها، استان اصفهان از نظر شهدا رتبه اول را دارد، و در اصفهان، شهر «درچه» بیشترین آمار شهدا را به خود اختصاص داده، به این دلیل است كه نقش روحانیت و مسجد در آن جا بسیار برجسته بوده است. البته استانی هم داریم كه هر چند همه آنها شیعه هستند، ولی در رده خیلی پایینی از آمار شهید دادهها قرار گرفتهاند. با بررسیهای به عمل آمده معلوم شد كه در آنجا حضور و نقش روحانیت كمتر بوده، لذا شهادت طلبی در آنجا سطح پایینی داشته است.
حزبالله لبنان را به عنوان یك نمونه دیگر عرض میكنم. مجاهد بزرگ، سید حسن نصرالله میگفت: «یك ژنرال بازنشسته مصری كه از فرماندهان جنگ ژوئن و اكتبر (رمضان و جنگ 6 روزه) اسرائیل و مصر بود، پیش من آمد و گفت: اسرائیل با اعراب نجنگید، اولین جنگ واقعی علیه اسرائیل، جنگ حزب الله بود. در این جنگ، نیرویی كه با اسرائیل جنگید حدود چند هزار نفر بودند؛ در حالی که طرف مقابل حدود 40 هزار نفر بودند، البته بدون در نظر گرفتن ناوهای جنگی، هلیكوپترهای جنگی، توپهای دور برد، قویترین تانكها و مدرنترین تجهیزات جنگی روز دنیا كه اسرائیل از آن بهرهمند بود. حالا اگر این 40 هزار نیرو، ضرب در این امكانات شود، معلوم میشود كه اسرائیلیها چه نیرویی داشتند و شاید بتوان گفت این 40 هزار نفر با این امكانات 4 میلیون نفر بودند.
اما در این طرف، حزبالله حدود چند هزار نفر است که امکانات جنگی سربازان اسرائیل را هم ندارد. پیروزی حزب الله در این شرایط، خودش معجزهای بزرگ است. ببینید اعتقاد به مهدویت چه میكند. حزب الله نه تانكی، نه هلیكوپتری، نه ناوی، نه خودرو زرهی و نه هیچ چیز دیگری نداشت. جنگ ژوئن، شش روز طول كشید و البته شش روز هم نبود، بلكه دو ساعت بود، یعنی در عرض دو ساعت، اسرائیل كار خودش را كرد و بقیه شش روز را به تثبیت مواضع پرداخت. اما همین اسرائیل، چهل سال بعد از آن جنگ و در شرایطی که امكانات، تجهیزات، تجربه و توانش چهل برابر شده بود، در مقابل حزب الله چند هزار نفری، 33 روز جنگید و طعم تلخ شكست را چشید. رمز این شكست یك كلمه است. من بارها در سنگرهای خط اول حزبالله، شب تا صبح در كنار آن مجاهدان فی سبیلالله بودم، میدانید صحبت در مورد چه مسائلی بود؟!
دوش در حلقه ما صحبت گیسوی تو بود تا دل شب سخن از سلسله موی تو بود
آنها از امام خمینی(ره) میپرسیدند، از خاطرات مربوط به ولی فقیه زمان، مقام معظم رهبری میپرسیدند و از امام زمان(عج) سؤال میكردند. من هم در حد معلوماتم برای آنها مطلبی بیان میكردم. از ما گفتن و از آنها اشك ریختن. آنها یك پارچه عشق به ولایت بودند، یك پارچه عشق به مقام معظم رهبری بودند و در آتش شور و شوق محبت به ایشان میسوختند. در آینه پاك و شفاف رزمندگانی كه عشق ولایت در دلشان شعلهور بود و در پرتو همین عشقِ و پیوند با امام زمان(عج) و نایب ایشان، مقام معظم رهبری، انرژی خاصی پیدا کرده بودند که بر اثر آن، توانستند بر قویترین ارتش دنیا غلبه پیدا كنند و حالا حزبالله بزرگ لبنان، همانند حزبالله بزرگ ایران با همه توانمندیهایش، با پشتوانه مهدویت، امام زمان(عج) و كربلا به پیش میرود.
سوتیتر
1. من یكی از شهدا را میشناسم كه در كلاس سوم راهنمایی بود و معمولاً نمره خوبی از انشایش نمیگرفت، اما وقتی وصیت نامهاش را میخوانم، احساس میکنم که انگار لقمان حكیم، قلم به دست گرفته و آن را نوشته است! چرا این طور است؟
2. از نظر مناطق جغرافیایی هم آن مناطقی بیشتر شهید دادهاند كه در آن جا ارتباط با امام زمان(عج) پر رنگتر بوده، جلسات دعای ندبه بیشتر بوده و روحانیت نقش پررنگتر و مؤثرتری داشته است. اگر میبینیم در بین استانها، استان اصفهان از نظر شهدا رتبه اول را دارد، و در اصفهان، شهر «درچه» بیشترین آمار شهدا را به خود اختصاص داده، به این دلیل است كه نقش روحانیت و مسجد در آن جا بسیار برجسته بوده است.
3 . آنها از امام خمینی(ره) میپرسیدند، از خاطرات مربوط به ولی فقیه زمان، مقام معظم رهبری میپرسیدند و از امام زمان(عج) سؤال میكردند. من هم در حد معلوماتم برای آنها مطلبی بیان میكردم. از ما گفتن و از آنها اشك ریختن. آنها یك پارچه عشق به ولایت بودند، یك پارچه عشق به مقام معظم رهبری بودند و در آتش شور و شوق محبت به ایشان میسوختند.
4. مجاهد بزرگ، سید حسن نصرالله میگفت: «یك ژنرال بازنشسته مصری كه از فرماندهان جنگ ژوئن و اكتبر (رمضان و جنگ 6 روزه) اسرائیل و مصر بود، پیش من آمد و گفت: اسرائیل با اعراب نجنگید، اولین جنگ واقعی علیه اسرائیل، جنگ حزب الله بود. در این جنگ، نیرویی كه با اسرائیل جنگید حدود چند هزار نفر بودند؛ در حالی که طرف مقابل حدود 40 هزار نفر بودند، البته بدون در نظر گرفتن ناوهای جنگی، هلیكوپترهای جنگی، توپهای دور برد، قویترین تانكها و مدرنترین تجهیزات جنگی روز دنیا كه اسرائیل از آن بهرهمند بود. حالا اگر این 40 هزار نیرو، ضرب در این امكانات شود، معلوم میشود كه اسرائیلیها چه نیرویی داشتند و شاید بتوان گفت این 40 هزار نفر با این امكانات 4 میلیون نفر بودند.
. نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و عضو هیئت امنای بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج).
حجتالاسلام والمسلمین محمدحسن رحیمیان ـ دوماهنامه امان شماره 36