1. وقف مهدوی، وقف برای هویت شیعه است
آغاز شیعه با امامت است و در نهایت مهدویت آن را به تکامل میرساند. بنابراین امروز هویت شیعه بستگی به آن دارد اگر از شیعه مهدویت گرفته شود، تفاوت اساسی با سایر ملتها و مذهبها ندارد. همه ی انسانها و ملتها معتقد به منجی هستند. همه میگویند: کسی میآید و جهان را نجات میدهد. اما شیعه میگوید: او الان وجود دارد. الان صدای مرا میشنود. الان مرا میبیند و از همه بالاتر الان پاسخ گوست، لبیک میگوید. شیعه همواره با این اعتقاد، به حیات خود ادامه داده است.
2. آثار وقف مهدوی
وقف، یادگاری ماندگار و صدقهای همیشه جاری است، همه دوست دارند نام نیك و خوبی از خود به جای بگذارنند و پس از مرگ، یاد و نام او زنده و جاوید باشد. وقف مهدوی علاوه بر خیرات و بركات این چنینی، دارای آثار و فواید دیگری نیز میباشد كه عبارت است از:
1. تألیف قلوب مردم به امام مهدی(عج)
2. آشنا نمودن مردم با فرهنگ مهدوی
3. بسط و گسترش فرهنگ مهدوی
4. تشویق دیگران به وقف مهدوی
3. نمونههای وقف مهدوی
1) چشمه علی دامغان
چشمه علی دامغان علاوه بر مناظر و طبیعت زیبایش، منبع تامین کننده آب شهرستان دامغان محسوب میشود. این چشمه در سال 1217 هجری قمری وقف امام زمان(عج) شده است.
2) حجت آباد یزد
مجموعه حجت آباد كه به استناد مدارك تاریخی در سال ۱۲۹۸ هـ. ق احداث شده، هم اكنون در محل تقاطع دو مسیر پرتردد یزد ـ تهران و یزد ـ طبس قرار گرفته است. بنا به گفته اهالی، نامگذاری این مجموعه براساس قنات موجود در محل انجام گرفته و چون بخشی از آب این قناب درشبانه روز وقف امام زمان(عج) میباشد و نیز از آنجا كه درایام نیمه شعبان به مدت سه روز به اطعام فقرا پرداخته میشده، این مجموعه «حجت آباد» نامیده شده است.
4. وقف مهدوی و وظایف منتظران
در این رابطه مردم و سازمان اوقاف و امور خیریه هر كدام به تنهایی وظایفی دارند، كه در ذیل به برخی از آنها اشاره میشود:
الف. سازمان اوقاف
این سازمان برای گسترش وقف مهدوی نقش مهم و بسزایی دارد. برخی از راهكارها عبارتند از:
1. تشویق ثروتمندان و خیرین
2. برگزاری هماندیشی و همایش در این رابطه
3. تسهیلات ویژه دولتی در باب این گونه موقوفات
4. حمایت مالی از ناحیه موقوفات برای موضوعات مهدوی
ب. مردم
برای مردم نیز راهكارهایی در رابطه چه و چگونه وقف مهدوی وجود دارد كه برخی از موارد آن عبارت است از:
1. ساختن مهدیه و مراكز ویژه تعلیم و تعلّم مباحث مهدوی
2. تأسیس كتابخانههای تخصصی مهدویت
3. احیاء آثار خطی مهدوی و كتابهای مهدوی
4. وقف امكانات و تجهیزات برای اماكن مهدوی
5. كمك به راه اندازی سایتها، شبكههای ماهوارهای و مطبوعات مهدوی
5. حكم وقف از بیان امام زمان
در قسمتی از توقیع امام زمان(عج) در جواب سؤال های ابوالحسین محمّد بن جعفر اسدی آمده است.
(وَأَمّا ما سَأَلْتَ عَنْهُ مِنْ أَمْرِ الْوَقْفِ عَلی ناحِیتِنا وَما یجْعَلُ لَنا ثُمَّ یحْتاجُ إِلَیهِ صاحِبُهُ، فَكُلُّ ما لَمْ یسَلَّمْ فَصاحِبُهُ فیهِ بِالْخِیارِ، وَكُلُّ ما سُلِّمَ فَلا خِیارَ فیهِ لِصاحِبِهِ، إِحْتاجَ إِلَیهِ صاحِبُهُ أَوْ لَمْ یحْتَجْ)
از ما درباره ی این كه فردی چیزی را برای ما وقف كرده، ولی خودش به آن محتاج شده است، پرسیده ای. حكم چنین فردی، این است كه در آن چه برای ما وقف كرده، ولی تسلیم ما نكرده، مختار است و می تواند وقف را به هم بزند؛ ولی آن چه را، به خاطر تسلیم، وقفش مسلّم شده است، دیگر نمیتواند برگرداند، خواه به آن احتیاج داشته یا نداشته باشد.
حكم وقف با معاملات دیگر تفاوت دارد. اگر كسی چیزی را بفروشد و پولش را از مشتری بگیرد، ولی پشیمان شود و از معامله صرف نظر كند، می تواند پول را پس دهد و معامله را به هم بزند؛ امّا وقف این گونه نیست. وقتی چیزی وقف شد، اگر واقف، آن را به موقوف علیه (كسانی كه آن چیز برای آنان وقف شده) تسلیم نكرده باشد، می تواند وقف را بر هم بزند و به دارایی های خودش بازگرداند; ولی اگر مال موقوف را در اختیار موقوف علیه قرار داد، آن وقف حتمیت پیدا می كند و واقف نمیتواند به هیچ عنوان آن را به اموال خود بازگرداند.
در این حكم، فرق نمیكند كه موقوفٌ علیه چه كسی باشد، امامِ معصوم باشد یا فرد عادی؛ همچنین تفاوتی ندارد كه مال وقف شده چه مقدار باشد، كم یا زیاد.
. كمال الدین، ج2، ص520، ح49؛ بحارالأنوار، ج53، ص182، ح11.
محمد رضا فؤادیان ـ دوماهنامه امان شماره 19